گموز یا پوسیدگی طوقه و ریشه از مهمترین بیماری های درخت پسته است.
بیماری گموز پسته توسط چندین گونه شبه قارچ فیتوفتورا ایجاد میشود که همگی در خاک زندگی میکنند. عامل بیماری گموز میتواند با نهال یا خاک آلوده به باغ سالم وارد شود و با آب روان میتوانند مسافت های طولانی را تا کیلومترها طی کنند.
*دوره های طولانی اشباع خاک موجب بالا رفتن خطر آلودگی میشود.
محلولپاشی قارچکش فوزتیل آلومینیوم با نام تجاری اِلیت تأثیر زیادی در کاهش آلودگی به عامل بیماری دارد. این قارچکش سیستمیک و از خانواده اتیل فسفانات ها بعد از استفاده، به سرعت جذب شده و در گیاه پخش میشود. اثرات پیشگیری و معالجه کنندگی سم فوزتیل آلومینیوم (الیت)Elite به صورت اثر مستقیم روی بیمارگر و فعال شدن مکانیسمهای دفاعی گیاه در برابر گونه های فیتوفتورا است. رعایت الگو و زمان استفاده از قارچکش فوزتیل آلومینیوم از عامل های بسیار مهم در خصوص میزان تأثیرگذاری آن بر روی بیماری است. به این ترتیب که با توجه به شدت های مختلف آلودگی در باغ بایستی انتخاب الگوی سمپاشی نیز بر همین اساس باشد. در محل هایی از باغ با آلودگی شدید و مرگ و میر بالا که درختان بیمار و آلوده و یا خشک شده در اثر بیماری وجود دارند لازم است تا الیت در فواصل محلولپاشی با غلظت 5/2 در هزار و به تعداد حداکثر 4 نوبت، ترجیحا دو هفته یک بار تکرار شود در حالی که در بقیه قسمت های باغ با خطر پایین که بیماری و یا وجود درختان آلوده در آن قسمت ها به راحتی قابل تشخیص نیست و یا بدون آلودگی هستند، فقط به یک نوبت محلولپاشی با دوز 5/2 در هزار یا دوز کمتر نیاز است.
لازم به ذکر است دوره کارنس سم فوزتیل آلومینیوم روی پسته 14 روز می باشد.
از دیگر قارچکش های موثر بر بیماری گموز پسته می توان به قارچکش سیستمیک اگریفوس 600 با خاصیت ایجاد مقاومت القایی در گیاه در برابر بیماری اشاره کرد.
*لازم بذکر است که اگریفوس600 فسفیت پتاسیمی است که با توجه به کیفیت فرمول در کارخانه اگریکم استرالیا به این مهم دست یافته که در زمره سموم اداره حفظ نباتات بعنوان تنها فسفیت پتاسیم مجاز در ایران ثبت گردد.
کاپتان، نابودگر بیماری
قارچ های بیمارگر گیاهی از دسته مهمترین عوامل کاهش دهنده ی عمر مفید و باردهی درختان میوه هستند. کاپتان قارچکشی غیر سیستمیک با اثر محافظتی که با نام تجاری اورتوساید نیز در بازار به فروش می رسدو از خانواده فتالیمیدها است.
محافظتی بودن نشان دهنده ی نقش اساسی این ترکیب در پیشگیری از درگیر شدن درختانی است که هنوز بیمار نشده اند و خاصیت درمانی آن نیز برای درختانی است که درگیر بیماری شده اند. سمیت کاپتان برای پستانداران کم است. بیماری های قارچی بسیار مهمی در باغات میوه روی می دهند که با استفاده از کاپتان قابل پیشگیری و درمان هستند.
موارد مصرف کاپتان در ایران شامل موارد زیر است:
1.لکه سیاه سیب و گلابی
2.پیچیدگی برگ هلو
3.سوختگی آلترناریایی پسته
4.غربالی درختان میوه هسته دار
5.سفیدک داخلی انگور
6.اسکب انار
7.لکه قهوه ای باقلا
8.سفیدک داخلی چغندرقند
9.مرگ گیاهچه درختان جنگلی و گیاهان زینتی
**لازم به ذکر است دوره کارنس سم کاپتان 10 روز می باشد.**
تیوفانات متیل یا توپسین
سم تیوفانات متیل (توپسین) قارچ کشی سیستمیک با خاصیت محافظتی و درمانی از خانواده تیوفانات ها است که برای درمان بیماریهای قارچی در گیاهان استفاده میشود.
سم قارچکش تیوفانات متیل برای
1.درمان پوسیدگی سفید ریشه
2.پوسیدگی قهوهای هلو
3.لکه سفید گلابی
4.سفیدک سطحی (پودری) درختان میوه سردسیری
5.شانکر سیتوسپورایی درختان میوه
6.پوسیدگی آرمیلاریایی ریشه و اسکب انار استفاده میشود.
مبارزه با بیماری اسکب انار
بیماری اسکب انار (Punica granatum L.)، تهدیدی برای تولید انار در استانهای گرم و مرطوب است.
نشانههای اصلی بیماری شامل این موارد است:
1.ریزش گلها
2.عدم تلقیح گلها
3.بدشکلی میوهها و گلها
4.ایجاد لکههای قهوهای تا سیاه چوبپنبهای روی میوههای رسیده
5.افت شدید بازارپسندی محصول
بدشکلی، چروکیدگی، قهوهای و سیاه شدن گلها در آغاز فصل، نشانه بارز پیدایش این بیماری است.
عامل بیماری، قارچ (Elsinoe punicae) است. قارچ عامل بیماری، هوازاد بوده و زمستانگذرانی آن روی اندامهای آلوده و به ویژه میوههای آلوده پای درخت یا روی درخت است.
نکته: بهداشت باغ در طول فصل رشد مخصوصا در پایان فصل و شروع زمستان گذرانی، بسیار اهمیت دارد؛ جمع آوری میوه های ریخته شده پای درخت و پاکسازی و خارج کردن از محیط بسیار ضروری است.
راه های مبارزه شیمیایی:
1.مرحله پیدایش کامل برگها: سمپاشی درختان با قارچکش تیوفانات متیل یا توپسین به میزان 0.6 در هزار از شیوع و توسعه بیماریهای برگی انار نیز جلوگیری میکند.
2.مرحله تشکیل میوه: چنانچه آلودگی به صورت لکههای سیاه رنگ روی میوههای جوان دیده شد، سمپاشی درختان با کاپتان سه در هزار انجام شود.
(به طور معمول پس از این مرحله نیازی به سمپاشی دوباره نیست).
3.پایان فصل و تبدیل کامل گلها به میوه: در صورت بروز لکههای سیاه روی میوههای جوان، سمپاشی با کاپتان سه در هزار میتواند از گسترش بیماری جلوگیری نماید.


